Chùa Phương Đàn Chân Minh Tự

Hồi hướng công đức là gì? Cách hồi hướng sau khi tụng kinh, làm phước

Hồi hướng công đức là gì? Cách hồi hướng sau khi tụng kinh, làm phước
Sau mỗi thời kinh hay việc thiện, Phật tử thường hồi hướng công đức. Hồi hướng giúp việc lành nhỏ trở nên rộng lớn và giúp mình buông bỏ sự chấp ngã.

Cuối mỗi thời kinh ở chùa, đại chúng đều đọc bài kệ hồi hướng. Nhiều người mới đi chùa đọc theo nhưng chưa hiểu hồi hướng là gì, hồi hướng cho ai và có tác dụng thế nào. Bài này giải thích ngắn gọn để quý vị thực hành đúng. Các bài hướng dẫn khác cho người mới có ở trang chủ của chùa.

Hồi hướng là gì

Hồi là xoay lại, hướng là hướng về. Hồi hướng là đem những công đức, phước lành mình vừa tạo được xoay hướng về một mục đích cao rộng hơn: cho người thân, cho mọi chúng sinh, cho sự giác ngộ.

Thay vì giữ việc thiện cho riêng mình như một tài sản, người hồi hướng mở rộng nó ra. Giống như thắp một ngọn nến rồi dùng nó thắp sáng thêm nhiều ngọn nến khác, ngọn nến ban đầu không vì thế mà tối đi.

Công đức và phước đức khác nhau thế nào

Hai từ này thường dùng lẫn lộn nhưng có khác biệt:

  • Phước đức là quả lành do làm việc thiện bên ngoài như bố thí, cúng dường, xây chùa. Phước đức đem lại an vui, sung túc trong đời sống.
  • Công đức là sự chuyển hóa bên trong nhờ tu tập: tâm bớt tham, bớt sân, trí tuệ sáng ra. Công đức đưa đến giải thoát.

Câu chuyện vua Lương Võ Đế hỏi Tổ Bồ Đề Đạt Ma nổi tiếng về điểm này. Vua xây chùa, độ Tăng rất nhiều rồi hỏi được bao nhiêu công đức, Tổ đáp không có công đức. Ý Tổ là việc làm bên ngoài ấy chỉ là phước đức, còn công đức thật phải tìm trong tự tánh thanh tịnh. Hồi hướng đúng cách giúp việc làm phước trở thành công đức, vì nó đi kèm sự buông bỏ.

Vì sao cần hồi hướng

Phá chấp ngã

Làm việc thiện mà nghĩ đây là của tôi, tôi giỏi, tôi được phước thì vô tình nuôi lớn cái tôi. Hồi hướng giúp mình nhớ rằng việc thiện không phải để tích trữ cho riêng mình.

Mở rộng lòng từ

Khi hồi hướng cho tất cả chúng sinh, tâm mình rộng ra. Một thời kinh mười lăm phút, khi hồi hướng với tâm rộng lớn, giá trị tinh thần không còn nhỏ bé.

Định hướng cho việc tu

Hồi hướng như đặt bánh lái cho con thuyền. Người hồi hướng về giác ngộ thì việc thiện của họ dẫn tới giác ngộ, không dừng lại ở hưởng phước.

Ba hướng hồi hướng trong nhà Phật

Các bậc thầy thường giảng hồi hướng có ba hướng lớn, đi từ gần tới xa:

  • Hồi sự hướng lý: từ việc làm cụ thể hướng về chân lý. Ví dụ tụng một thời kinh không chỉ để được phước, mà để hiểu sâu lời Phật dạy và sống đúng hơn.
  • Hồi tự hướng tha: từ mình hướng về người. Việc thiện mình làm được chia sẻ cho cha mẹ, người thân, rồi rộng ra mọi người.
  • Hồi nhân hướng quả: từ nhân tu tập hôm nay hướng về quả giác ngộ mai sau. Mỗi việc lành nhỏ là một bước trên con đường thành Phật.

Người mới không cần nhớ thuật ngữ. Chỉ cần nhớ rằng hồi hướng là đem việc tốt của mình ra chia sẻ, và hướng nó về điều cao đẹp nhất.

Hồi hướng trong đời sống gia đình

Hồi hướng không chỉ diễn ra trước bàn thờ. Một người mẹ nấu cơm cho cả nhà với tâm nguyện mọi người khỏe mạnh, đó cũng là hồi hướng. Một người con chăm cha mẹ ốm với tâm nguyện cha mẹ bớt đau, đó cũng là hồi hướng. Khi mọi việc trong ngày được làm với tâm hướng về người khác, đời sống thường ngày trở thành một thời khóa tu tập liên tục.

Hồi hướng cho người đã khuất có được không

Kinh Địa Tạng dạy rằng khi người thân làm việc thiện và hồi hướng cho người đã mất, người mất được một phần, người làm được phần lớn. Điều này khích lệ con cháu làm phước, tụng kinh, ăn chay trong thời gian tang lễ thay vì sát sinh làm cỗ.

Điều quan trọng là việc thiện phải thật, tâm phải thành. Hồi hướng không phải là gửi tiền qua bưu điện, mà là kết nối bằng tâm thiện. Những thắc mắc liên quan có trong bài có cần cầu siêu và cúng cơm vào ngày giỗ.

Cách hồi hướng đơn giản

  1. Sau khi tụng kinh, niệm Phật, ngồi thiền hay làm một việc thiện, dừng lại vài giây.
  2. Chắp tay, đọc bài kệ hồi hướng hoặc nguyện bằng lời của mình.
  3. Nêu cụ thể nếu muốn: cho cha mẹ được khỏe mạnh, cho ông bà đã khuất được siêu thoát, cho người đang bệnh được bình an.
  4. Kết thúc bằng hồi hướng cho tất cả chúng sinh.

Bài kệ hồi hướng thông dụng

Bài kệ ngắn này được đọc ở cuối hầu hết các thời kinh:

Nguyện đem công đức này
Hướng về khắp tất cả
Đệ tử và chúng sinh
Đều trọn thành Phật đạo.

Người mới có thể học thuộc bài này trước. Khi đã quen, quý vị có thể tìm hiểu thêm các bài nguyện dài hơn trong nghi thức tụng niệm.

Những lưu ý khi hồi hướng

  • Không hồi hướng để cầu điều bất thiện, như mong người khác gặp xui.
  • Không cần đợi làm việc lớn mới hồi hướng. Một việc thiện nhỏ cũng hồi hướng được.
  • Hồi hướng xong thì buông, không tính toán đã cho đi bao nhiêu phước.
  • Sống thiện mỗi ngày quan trọng hơn đọc bài hồi hướng thật hay.

Hồi hướng thường đi cùng sám hối. Nếu chưa quen, quý vị đọc thêm bài sám hối tại gia cho người mới.

Câu hỏi thường gặp

Hồi hướng hết công đức cho người khác thì mình còn gì không?

Công đức không giống tiền bạc, càng chia sẻ càng lớn. Tâm rộng lượng khi hồi hướng chính là một công đức mới của mình.

Không tụng kinh thì có hồi hướng được không?

Được. Bất cứ việc thiện nào như giúp người, bố thí, giữ giới trong ngày đều có thể hồi hướng.

Có cần hồi hướng bằng tiếng Hán không?

Không cần. Hồi hướng bằng tiếng Việt, bằng lời của mình, hiểu rõ mình đang nguyện gì là tốt nhất.

Thấy hữu ích? Hãy chia sẻ để lan tỏa điều lành Facebook